درد، قرمزی یا احساس گرما در یک بخش از پستان هنگام شیردهی میتواند به التهاب پستان یا ماستیت مربوط باشد. همهٔ موارد ماستیت عفونت باکتریایی نیستند و تشخیص علت از روی یک علامت به‌تنهایی ممکن نیست.
پاسخ کوتاه: در علائم خفیف، شیردهی را مطابق نیاز معمول نوزاد ادامه دهید، برای تسکین از کمپرس سردِ پیچیده‌شده در پارچه استفاده کنید، استراحت کنید و از فشار یا ماساژ عمیق و دوشیدن بیش از نیاز نوزاد پرهیز کنید. اگر تب و حال عمومی بد دارید، علائم سریع بدتر می‌شوند یا طی ۱۲ تا ۲۴ ساعت بهتر نمی‌شوید، با پزشک تماس بگیرید. ممکن است پس از ارزیابی پزشکی درمان دارویی لازم باشد.
ماستیت در دوران شیردهی چیست؟
ماستیت به التهاب بافت پستان گفته می‌شود و ممکن است با عفونت باکتریایی همراه باشد یا نباشد. درد، قرمزی، گرمی و تورم موضعی پستان از نشانه‌های رایج‌اند؛ گاهی تب، لرز و احساس شبیه آنفلوآنزا نیز رخ می‌دهد. گرفتگی، التهاب و عفونت همیشه از روی ظاهر قابل تفکیک نیستند. برای آشنایی بیشتر با موضوع، مطلب عفونت سینه در دوران شیردهی را هم ببینید.
علائم ماستیت را بشناسید
- درد یا حساسیت در بخشی از یک پستان
- قرمزی، گرمی یا تورم موضعی
- سفتی یا احساس توده در ناحیهٔ دردناک
- تب، لرز، بدن‌درد یا خستگی
این علائم به‌تنهایی مشخص نمی‌کنند که التهاب حتماً باکتریایی است. اگر توده باقی ماند، ترشح غیرعادی دیدید یا دربارهٔ علت علائم مطمئن نیستید، برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
درمان خانگی ماستیت: چه کارهایی میتواند کمک کند؟
شیردهی معمول را ادامه دهید
اگر برای شما و نوزاد ممکن است، شیردهی را بر اساس نشانه‌های گرسنگی نوزاد ادامه دهید. لازم نیست برای «خالی‌کردن کامل» پستان، دفعات شیردهی یا پمپ‌کردن را بیشتر کنید. اگر شیردهی از سمت دردناک دشوار است، دربارهٔ دوشیدن دستی به‌اندازهٔ نیاز نوزاد یا برای کاهش ناراحتی از ماما یا مشاور شیردهی راهنمایی بگیرید.
اگر درباره اثر احتمالی جراحی کاهشی پستان بر شیردهی سؤال دارید، آن را در جلسه مشاوره با پزشک مطرح کنید؛ راهنمای انتخاب جراح برای ماموپلاستی و شیردهی نیز معیارهای انتخاب و پرسش‌های پیش از جراحی را مرور می‌کند.
برای تسکین از کمپرس سرد استفاده کنید
یک کمپرس سرد را داخل پارچه بپیچید و برای مدت کوتاه روی ناحیهٔ ناراحت بگذارید. سرما ممکن است به کاهش درد و تورم کمک کند. یخ را مستقیم روی پوست قرار ندهید.
استراحت و لباس راحت را در اولویت بگذارید
تا حد امکان استراحت کنید، مایعات معمول روزانه را بنوشید و از سوتین حمایتی و راحت استفاده کنید؛ لباس یا سوتین تنگ که روی پستان فشار می‌آورد مناسب نیست. اگر وضعیت قرارگیری نوزاد یا گرفتن پستان دردناک است، از ماما یا متخصص شیردهی کمک بخواهید.
برای داروی کاهش درد یا تب، با پزشک یا داروساز مشورت کنید؛ انتخاب دارو به وضعیت سلامت شما و شرایط نوزاد بستگی دارد. بعضی داروهای رایج در دوران شیردهی قابل استفاده‌اند، اما دارو را خودسرانه شروع نکنید.
در زمان ماستیت از چه کارهایی پرهیز کنیم؟
- ماساژ عمیق، فشار شدید یا تلاش برای بیرون‌راندن «گرفتگی»؛ این کار میتواند به بافت آسیب بزند.
- پمپ‌کردن یا دوشیدن بیش از نیاز نوزاد با هدف خالی‌کردن کامل پستان.
- قطع ناگهانی شیردهی، مگر اینکه پزشک دلیل مشخصی برای آن مطرح کند.
- شروع خودسرانهٔ آنتیبیوتیک، داروهای گیاهی، روغن یا کرم روی پستان.
- به‌تعویق‌انداختن ارزیابی پزشکی وقتی حال عمومی بد است یا علائم رو به وخامت‌اند.
راهنمای NHS دربارهٔ ماستیت ادامهٔ شیردهی معمول، کمپرس سرد، پرهیز از فشار شدید و مراجعه در صورت بهترنشدن علائم پس از ۱۲ تا ۲۴ ساعت را توصیه می‌کند. پروتکل آکادمی پزشکی شیردهی نیز بر پرهیز از ماساژ آسیب‌زا و افزایش غیرضروری تخلیهٔ شیر تأکید دارد.
چه زمانی برای ماستیت به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر تب یا لرز دارید و احساس بیماری می‌کنید، قرمزی یا درد به‌سرعت بیشتر می‌شود، یک تودهٔ دردناک باقی می‌ماند، یا علائم پس از ۱۲ تا ۲۴ ساعت مراقبت خانگی بهتر نشده‌اند، با پزشک تماس بگیرید. در صورت بدترشدن سریع یا ضعف شدید، ارزیابی فوری لازم است. پزشک بر اساس معاینه تصمیم می‌گیرد آیا تصویربرداری، مانند سونوگرافی، یا دارو لازم است؛ آنتیبیوتیک برای همهٔ موارد التهاب ضروری نیست.
اگر آنتیبیوتیک برایتان تجویز شد، دربارهٔ ادامهٔ شیردهی و سازگاری دارو با شیردهی از پزشک یا داروساز سؤال کنید. خودسرانه درمان را قطع یا دارو را عوض نکنید. اطلاعات بیشتر دربارهٔ ارزیابی بیماری‌های پستان در صفحهٔ روشهای تشخیص بیماری‌های پستان در دسترس است.
پرسش‌های رایج دربارهٔ درمان خانگی عفونت سینه
آیا هنگام ماستیت می‌توانم به نوزاد شیر بدهم؟
در بیشتر موارد، ادامهٔ شیردهی معمول بی‌خطر است. اگر درد، مشکل در گرفتن پستان یا شرایط پزشکی خاص دارید، از پزشک یا مشاور شیردهی راهنمایی بگیرید.
آیا برای درمان ماستیت باید پستان را کاملاً خالی کنم؟
خیر؛ پمپ‌کردن یا شیردهی اضافه برای خالی‌کردن کامل پستان توصیه نمی‌شود. شیردهی را طبق نیاز معمول نوزاد ادامه دهید و فقط در صورت نیاز به کاهش ناراحتی یا تغذیهٔ نوزاد، دربارهٔ دوشیدن راهنمایی بگیرید.
چه زمانی ممکن است آنتیبیوتیک لازم شود؟
این تصمیم به معاینه، شدت و روند علائم بستگی دارد. پزشک تشخیص می‌دهد آیا شواهدی از عفونت باکتریایی وجود دارد و چه درمانی مناسب است؛ آنتیبیوتیک را بدون نسخه شروع نکنید.
مشاوره و رزرو نوبت
برای ارزیابی علائم یا دریافت راهنمایی دربارهٔ شیردهی و ماستیت، می‌توانید از فرم رزرو نوبت دکتر موسی‌زاده استفاده کنید یا با مطب تماس بگیرید: ۰۲۱-۸۸۸۷۰۹۱۳ و ۰۹۳۳۴۳۷۶۸۸۹.
این مطلب برای آگاهی عمومی است و جایگزین ارزیابی و توصیهٔ پزشک برای شرایط فردی نیست.
