نوشته‌ها

 

درمان سرطان پستان

درمان سرطان پستان

مقدمه

این مقاله حاصل پیاده سازی و بازنویسی قسمت پنجم پادکست های کلینیک مجازی سلامت پستان است که در در خدمت جناب دکتر فرهاد موسی زاده، به عنوان یکی از  برترین

متخصص های جراحی عمومی و لاپاراسکوپی و جراح پستان در تهران ، بوده ایم .

که در این پادکست دکتر موسی زاده به بررسی درمان سرطان پستان انواع روش‌های درمانی، انواع جراحی‌ها، شیمی درمانی، پرتو درمانی، هورمون تراپی و تارگت تراپی می‌پردازند.

در مبحث سرطان سینه (پستان) امروزه بیشتر تمرکز بر درمان سرطان پستان  است. بخش عمده درمان سرطان پستان، جراحی است که در کنار جراحی کموتراپی یا همان شیمی‌درمانی، پرتودرمانی یا رادیوتراپی، هورمون‌درمانی یا هورمون‌تراپی و تارگت‌ تراپی هم ممکن است برای جراح در درمان سرطان پستان کمک‌کننده باشد.

درمان سرطان پستان

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

روش های درمان سرطان پستان 

به طور کلی درمان کنسر سینه (پستان) را به دو دسته تقسیم‌بندی می‌کنیم:

 1-درمان‌های جراحی

۲-درمانی‌های غیرجراحی یا ادجوانت تراپی

1- درمان های جراحی:

با علم امروز، بخش عمده درمان سرطان پستان جراحی  است. ممکن است در آینده اینگونه نباشد ولی در حال حاضر و بر اساس یافته‌های علم امروز سرطان سینه نیاز به جراحی دارد.

در مورد روش‌های مختلف جراحی ممکن است فرد نیاز به عمل وسیعی داشته باشد، یا اینکه به ماستکتومی نیاز داشته باشد. که در پادکست بعدی در مورد آنها صحبت خواهم کرد. 

به طور کلی در طی مراحل درمان بیمار ممکن است ماستکتومی شود یا ممکن است که سینه بیمار حفظ شود یا Breast conserving surgery یعنی جراحی سرطان پستان با حفظ بافت پستان انجام شود.

روشی که چند سال است که همکاران جراحی پستان  بیشتر انجام می‌دهند، روشهای انکوپلاستی است. یعنی علاوه بر درمان سرطان بیمار، تلاش می‌کنیم ظاهر پستان بیمار را هم اصلاح نماییم.

انکوپلاستی از جمله روش‌هایی است که هم از جانب جراحان بسیار مورد   استقبال قرار می گیرد و هم  بیماران علاقه‌مند به این کار هستند. با انکوپلاستی بار منفی سرطان با یک عمل زیبایی بشدت کم می‌شود. چون بعد از عمل بیمار احساس سبکی می‌کند و ظاهر سینه بهتر می‌شود. در نتیجه  رضایت بیمار هم حس خوبی  به جراح می‌دهد هم به بیماران عزیزی که این عمل را تجربه می‌کنند.

2- درمان های غیرجراحی:

    کموتراپی یا شیمی درمانی

از جمله روشهای غیر جراحی که در بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان سینه نیاز است که مورد استفاده قرار گیرد، کموتراپی یا شیمی درمانی است.  که این روش ممکن است به دو صورت انجام شود:

  • .اول: بعد از جراحی انجام بشود که به آن ادجوانت کموتراپی می‌گویند.
  • .دوم: قبل از عمل جراحی انجام شود و شاید به بیمار از جهت کاهش استیج بیماری کمک کننده باشد علاوه بر این بافت  سینه حفظ میشود. اگر شیمی درمانی را قبل از عمل جراحی انجام بدهیم به آن  نئوادجوانت کمو تراپی می‌گویند. که کاربردهای خاص خودش را دارد.

 زمانی که تومور بزرگتر از سه سانتی‌متر باشد یا غدد لنفاوی گرفتار شده باشد، ترجیح پزشک این است که  انکولوژیست، بیماران را قبل از عمل جراحی چند دوره‌ای کموتراپی کنند و یا اینکه متخصص جراحی پستان ،بیماران را برای مشاوره برای نئوادجوانت کمو تراپی می‌فرستند. البته زمانی که بیمار کانسر پستانی داشته باشد که متاستاز هم داشته باشد، عمل جراحی اقدام اول نیست. بلکه ابتدا فرد باید شیمی درمانی شده و اقدامات لازم برای کنترل متاستاز انجام شود و زمانی که همکاران انکولوژی صلاح دانستند، عمل جراحی انجام شود.

درمان غیرجراحی سرطان پستان

    پرتودرمانی

روش دیگر درمان تکمیلی پرتو درمانی است یا رادیو تراپی. که این هم روشهای مختلفی دارد و توسط رادیوانکولوژیست انجام می‌شود. ممکن است این پرتو درمانی به صورت اکسترنال یا خارجی انجام شود. یعنی اشعه ایکس از بیرون به محل داده شده و یا ممکن است به صورت اینترنال یا داخلی انجام شود و ماده رادیو اکتیو داخل آن بافت کار گذاشته شود و اینترنال رادیوتراپی باشد که اسم دیگر آن براکی تراپی (brachytherapy) است که البته هر کدام از اینها کاربرد خاص خودش را دارد که رادیوتراپیست بیماران را راهنمایی می‌کنند.

در پرتو درمانی روش‌هایی هم هست که البته در مرحله‌ی تحقیقات هست. و  پروتون تراپی در حقیقت  همان تارگت رادیوتراپی است. در این روش بدلیل وجود پروتون فقط به سلولهای سرطانی اثر گذاشته و بر سلولهای احاطه کننده‌ی سالم اثر سو ندارد.

   آی او آر تی (Intraoperative radiation therapy (IORT

روش دیگری هم وجود دارد  که ممکن است در بعضی مراکز انجام شود.  البته کاربرد این متد  محدود است و در مراحل اولیه سرطان ممکن است پیشنهاد شود و از طرفی مورد قبول تمام مجامع علمی نیست. همینطور  FDA هم آن را تایید نکرده است. آن روش «آی او آر تی»  یا رادیو تراپی در حین عمل جراحی است.  ممکن است در آن  از اشعه ایکس استفاده شود و در روش‌های جدیدتر از الکترون استفاده شود. در نهایت کاربردهای محدودی دارد و در مراحل تحقیقاتی است و هنوز هم مورد تأیید اکثر مراکز درمانی نیست. ولی  ممکن است کم و بیش بیماران نام ان را شنیده باشند و  از پزشکان سوال و نظرخواهی کنند.

در مراکزی که این روش را انجام میدهند توصیه می‌شود که در استیج یک انجام شود. اگر تومور بزرگتر از 2 سانتی متر باشد و یا غدد لنفاوی هم درگیر شده باشند به هیچ وجه آی او آر تی کاربرد ندارد و فقط عوارض عمل جراحی را بیشتر می‌کند.

breast cancer awareness

cancer diagnosis

     هورمون تراپی

از روشهای دیگر درمانی هورمون‌تراپی است. در سطح سلولهای سرطانی یک سری گیرنده وجود دارد که ممکن  است گیرنده استروژنی  یا پروژسترونی ،  گیرنده هرتو یا سایر گیرنده ها باشد .

 در افرادی که گیرنده ای AR و PR مثبت دارند، یعنی گیرنده استروژن و پروژسترون مثبت دارند، اگر دارویی تجویز شود  که این گیرنده را مهار کند تا حدی از عود و انتشار بیماری جلوگیری می‌کند، که این روش درمان را هورمون‌تراپی می‌گویند.  ممکن است از قدیمی ترین نسل این داروها استفاده شود و به بیمار تاموکسیفن و یا داروهای مشابه دیگری مثل لتروزول که اسم تجاری آن فمارا (در بازار ممکن است آروماسین باشد) و سایر داروهایی که از این گروه هستند تجویز شود‌ .  قبلا گفته میشد  برای افرادی که گیرنده مثبت دارند (یعنی ای آر پی آر مثبت هستند)  برای مدت 5 سال باید هورمون تراپی انجام شود. ولی درحال حاضر توصیه می‌شود برای7 تا 10 سا ل برای بیماران بعد از درمان‌های دیگر ادامه داشته باشد و گاهی که استیج بالا بوده و یا  متاستاتیک است طولانی مدت‌تر  ممکن است این داروها  توصیه شود.

     تارگت تراپی

یک روشی که محققان اخیراً بر روی آن تحقیق می‌کنند تارگت تراپی است. ممکن است تابحال این اسم را  کم و بیش  شنیده باشید. سلولهای سرطانی ممکن است یک سری پروتئین‌های اختصاصی در غشا یا در  قسمت های دیگر آنها وجود داشته باشدکه  به ارسال سیگنال به سلولها برای رشد یا تکثیر کمک می‌کنند،  این پروتئین ها در تارگت تراپی به صورت اختصاصی ،هدف‌گیری می‌شوند و داروها روی ان ها  اثر می‌کنند که تکثیر سلولهای سرطانی مهار شود.

تارگت تراپی

human-breast-anatomy

 از جمله مزایای تارگت تراپی این است که بر روی سلولهای سالم معمولاً اثر سویی ندارند یا اثر کمتری نسبت به داروهای دیگر دارند.

به عبارت دیگر تارگت تراپی که البته در مراحل ابتدایی است مزایای زیر را دارد:

  • باعث توقف رشد سلولهای سرطانی می‌شود
  • -خطر عود بیماری را کم می‌کند
  • -اگر سرطانی متاستاز داده باشد، یک مقدار رشد را در کانون های متاستاز کنترل می‌کند و از این باب ممکن است کارایی خاص خودش را داشته باشد.

برای مثال می‌توانیم به  «هرتو»(HER2) اشاره کنیم.که هرسپتین بر آن اثر می‌کند و با مهار آن جلوی رشد سلولهای سرطانی گرفته می‌شود. افرادی که از نظر گیرنده هرتو مثبت هستند ممکن است از هرسپتین سود ببرند و توسط  مدیکال انکولوژیست معمولا 17 دوره برای بیماران  تجویز می‌شود و هر سه هفته یکبار تزریق صورت می‌گیرد. البته داروهای مشابه دیگری هم ممکن است وجود داشته باشند که از همان گروه هرسپتین می‌توانند باشند و برای افرادی که هرتو مثبت هستند می‌توانند موثر باشند.

یک سری پروتئین های دیگری هستند که بعنوان مثال آنزیمی مثل تیروزین کیناز است که ممکن است با مهار  این آنزیم جلوی رشد سلولهای سرطانی گرفته شود. داروهای این گروه، لپاتینی و سایر داروهایی هستند که این گیرنده تیروزین کیناز را مهار می‌کنند.

 بحث تارگت تراپی موضوع جدیدی است و کار بر روی آن در حال انجام شدن است و می‌تواند برای افراد نوید بخش این مورد که سلولهای سالم آسیب نبینند باشد.

یک سری هم تارگت تراپی وجود دارد که آن هم  همچنین درمراحل تحقیقاتی است.  در این روش بر قسمت ژن BRCA که دچار جهش و موتاسیون شده اثر کرده و آن را مهار می‌کند و از این جهت به بیماران  کمک می‌کند.

 که البته در مراحل تحقیقاتی قرار دارد  و امید است  در آینده نتایج خوبی حاصل شود و برای مبتلایان سرطان سینه با حداقل عوارض بیشترین محاسن و فایده را داشته باشد.

درمان سرطان پستان

new breast cancer therapy

  • جمع بندی

موضوعی که در مورد درمان برست کنسر بسیار مهم تلقی میشود این است که نوع درمان برای بیماران باید توسط جراحان پستان به همراه مدیکال انکولوژیست ها و رادیو انکولوژیست ها با هم تصمیم گیری شود و در این مورد که چه شیوه ای از درمان برای یک بیمار می‌تواند مفید واقع شود مورد  مشورت یکدیگر قرار دهند و در نهایت تعیین شود  چه کاری انجام شود که بیمار بیشتر سود ببرد.

بدلیل اهمیت زیاد  این مطلب تاکید می‌ شود  که هرچه مرحله بیماری توده سرطانی پستان  پایین‌تر باشد درمان برست کنسر  سبک‌تر است و قطعیت درمان بیشتری دارد. به همین دلیل اگر آگاهی لازم در مورد سرطان سینه داشته باشید و به موقع کارهای لازم را انجام دهید. در مراحل اولیه سرطان تشخیص داده می‌شود و همه اشخاص می‌توانند کانون خانواده را گرم کنند و گرم نگه دارند و با حداقل عوارض و بهبودی نزدیک به کامل در کنار اعضای خانواده سالیان دراز عمر طبیعی خواهند داشت و به زندگی ادامه خواهند داد. اینها مشروط به این است که به موقع مراجعه  و درمان توسط متخصص مربوطه انجام شود.

با اشتراک این مقاله و معرفی پادکست های کلینیک مجازی سلامت پستان به اطرافیان خود به ارتقا سطح آگاهی بانوان جامعه کمک کنیم.

برای مطالعه بیشتر می توانید ضمن مطالعه مقالات بخش وبلاگ کلینیک پستان سایت از منابع زیر دیدن نمایید

https://breast-cancer-research.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13058-019-1118-z

در صورت تمایل می توانید فایل pdf این مقاله را از اینجا دانلود نمایید.

لایو اینستاگرام دکتر موسی زاده و دکتر عدل

سرطان پستان عارضه ای نیست که جدیدا کشف شده باشد. قدمت این بیماری به 1600 سال پیش از میلاد مسیح می‌رسد.  با توجه به رواج این بیماری در بین زنان و تاثیری که بر روی سلامت روان بیماران می‌گذارد بر آن شدیم طی مقاله ای تحت عنوان سرطان پستان و سلامت روان این موضوع را بررسی نماییم.

با توجه به شیوع زیاد سرطان پستان و مشکلات سلامت روان که برای آن دسته از بیماران سرطانی که دچار این مشکل شده‌اند، کم  وبیش بروز میکند، به بررسی مشکلات و راهکارها می‌پردازیم.

 

سرطان پستان

به این منظوراز یکی از اساتید بزرگوار دانشگاه جناب آقای دکتر عدل  دعوت به عمل اوردیم تا پاسخ گوی یک سری از سوالات رایج و مسائلی که بصورت شایع در بیماران ممکن است دیده شود، باشند.

 

لایو اینستاگرامی دکتر موسی زاده و استاد امیر عدل

.

 

در این مقاله خواهید خواند

«پاسخ به سوالات توسط اقای دکتر عدل و اقای دکتر موسی زاده»

 

1-پاسخ  به این سوال مهم که چرا  افراد نگران رجوع نزد پزشک متخصص هستند و منشا ترس از  مواجهه با بیماری سرطان چیست ذکر این موارد بود که  :

تعداد زیادی از افراد جامعه ،گریزان از مراجعه به پزشک پستان هستند و از انجام  برنامه های چکاپ دوره ای امتناع می کنند که علت این امر ، ترس و نگرانی شدید از ابتلا به این بیماری است. از طرف دیگر افرادی هستند که فوبیای عجیبی نسبت به بیماری‌های سینه دارند و به کر‌ات به کلینیک مراجعه می‌کنند و با مشاهده کوچکترین مساله‌ای در ارتباط با سلامتی شان به سرعت نگرانی به خود وارد می کنند.

در بررسی واکنش ها می‌بینیم که در بروز رفتارها از جمله ترس یک طیفی وجود دارد. یکسری از افراد با وجود مشکلات جسمی که دارند، برای درمان خود پیگیری نمی‌کنند و عکس‌العملی هم نشان نمی‌دهند و نزد پزشک نمی‌روند. در مقابل افراد دیگری هستند که هیچ مشکل و بیماری ندارند ولی به طور مکرر و به بهانه های مختلف حداقل هفته‌ای یکبار به پزشک مراجعه می‌کنند.

 نکته خیلی مهم که وجود دارد این است که سیستم مکانیزم دفاعی بدن انکار هست. یعنی همه‌ی ما به شکل‌های مختلفی از این سیستم مکانیزم دفاعی پیروی می‌کنیم.

در حال حاضر اگر دقت کنید با توجه به شیوع بیماری کرونا افرادی هستند که این بیماری را انکار می‌کنند و جدی نمی‌گیرند. توجه به عوامل تهدیدزا افراد را مضطرب می‌کند و آنها تاب تحمل آن اضطراب خاص را ندارند و از نظر سیستم مغزی بهتر می‌بیند که اصلاً  به بیماری اهمیت نداده و زندگی عادی  خود را بگذراند. شاید به این طریق اضطرابش را کاهش می‌دهند.

این مکانیزم تا حدی خوب است. یعنی انکار کردن تا اندازه‌ای مجاز است. اما وقتی کسی مشکل جدی دارد و به پزشک مراجعه نمی‌کند،استفاده  از این سیستم دفاعی یا روانی در این مرحله  بیش از اندازه صورت گرفته است و این اقدام می‌تواند مضر بوده و  آسیب های جدی به فرد وارد کند.

بنابراین چنین شخصی با فرار از تهدیدهای بیرونی زندگی را بر این فرض بنا می‌کند که روزگار باید همیشه بر وفق مراد باشد و هیچ تهدید و مسئله ای برای فرد نداشته باشد.

افرادی که این روش را در پیش می‌گیرند با این پیش فرض که« من مریض نمی‌شوم و به اصطلاح عامه بی‌خبری خوش خبری است »، را ملاک قرار داده و برای آزمایش و چکاپ نزد پزشک نمی‌روند و اعتقاد دارند که «اگر مطلع نباشم مریض هستم بهتر است». یا می‌گویند «دنبال هر چیزی که باشی سراغت می‌آید.»

اما موضوع فقط مرگ نیست. افراد این آگاهی را داشته باشند که اگر شخصی در مراحل اولیه بیماری سرطان پستان مراجعه کند، درمان کامل انجام می‌شود و مراحل درمان سبکتر و ساده تر است و همچنین عوارض درمان کمتر خواهد بود.

توجه به این نکته ضروری است که اگر به موقع در مراحل اولیه بیماری شخص به نزد پزشک متخصص پستان مراجعه کند، عضو برست حفظ شده و مشکلات روحی و جسمی کمتری برای فرد خواهد داشت.

و اگر شخصی بخواهد همچنان کنسر برست را انکار کند و پیگیری‌های دوره ای را انجام ندهد،درمان سخت تر و عوارض از نظر روحی و جسمی بیشتری اتفاق می‌افتد.

یکسری تفکرات فردی که در اکثر اشخاص در مورد واژه ی سرطان مشاهده می‌شود این است که وقتی شخصی به سرطان مبتلا شد بزودی خواهد مرد. که این  طرز برداشت اشتباه هست.  سرطان برست اگر به موقع شناسایی شود و بیمار در مسیر درمان قرار بگیرد، بهبودی کامل حاصل می‌شود و فرد با کمترین عوارض و مشکلات به زندگی عادی برمیگردد.

 

سرطان پستان

 

2- دکتر عدل در پاسخ به این پرسش که آیا بین شخصیت فرد و ابتلا به سرطان بالاخص سرطان پستان می‌تواند ارتباطی وجود داشته باشد اعلام کرد:

تعدادی از بیماران در خود توانایی مواجه با مسأله یا مشکل را ندارند. فکر می‌کنند که فراتر از تحملشان است و ترجیح می‌دهند با مشکل روبرو نشوند ولی در نهایت مجبور هستند، با آن روبرو شده و به درمان بپردازند.

بین ذهن و جسم ارتباط تنگاتنگی وجود دارد. انسانها ذهن و جسم را از هم جدا کردند که بتوانند بهتر آن دو را مطالعه نمایند و شاخه‌های تخصصی‌تری را ایجاد نمایند.

در مجموع بخش مهمی فیزیک بدن وجود دارد و بخش مهم دیگری تفکرات و نحوه‌ی نگاه و جهانبینی فرد است که نمود پیدا می‌کند. در حقیقت رابطه ی بین ذهن و جسم انکار ناپذیر است.

پس در واقع نتیجه می‌گیریم که آنچه در ذهن ما می‌گذرد و آنچه که در شخصیت و روان ما وجود دارد بر جسم ما تأثیر مستقیم دارد.

بیماریهای خاصی وجود دارند که مطالعات بسیاری در حوزه های وسیعی بر روی آنها صورت گرفته است با این مضمون که چه ویژگیهایی با چه بیماریهای جسمی در ارتباط هستند.

در خصوص سرطانها از جمله سرطان پستان(برست کنسر)، مطالعات نشان داده که یک سری ویژگی‌های شخصیتی ارتباط بسیار نزدیکی با ابتلا این بیماری  دارد.

در زیر به برخی از این خصوصیات اخلاقی اشاره شده است:

  • افرادی که در بیان هیجانات خود یک سری بازدارنده های شدیدی دارند، معمولاً احساسات و عواطف خودشان را سرکوب میکنند یا به زبانی دیگر بلاک می‌کنند.
  • کمتر حرف میزنند و کمتر احساسات خود را بیان می‌کنند.
  • اگر چیزی آنها را آزار می‌دهد سعی می‌کنند بجای اظهار کردن، تحمل کنند.
  • یکی از زمینه‌های روانشناختی این بیماریها درونگرایی افراطی است. افرادی که هیچ کس از آنچه که در درونشان می‌گذرد هیچ اطلاعی ندارند. هدف بیان این ویژگی ها در این مقاله بررسی بد بودن یا خوب بودن آن ها نیست، اما در پیش گرفتن راه میانه بسیار خوب است و افراد باید به آن اهمیت بدهند.
  • وجود نگرشهای منفی، دیدگاه‌های منفی، منفی گرایی، منفی بینی، بدبینی و توجه به جزئیاتی که اهمیت چندانی ندارد. اگر در زندگی به جزئیاتی که مهم نیستند بیش از حد توجه کنید، به طور مرتب باید حرص بخورید و استرس داشته باشید. افرادی که جزئیات بیشتری را می‌بینند، استعداد بیشتری دارند، بخصوص اگر زمینه های ژنتیکی هم داشته باشند، این عوامل توانایی ایجاد شرایط بدی را دارند  که انتظارش در حد صبر و پذیرش این دست از افراد نیست.
  • افرادی که از هوش هیجانی‌شان کمتر استفاده می‌کنند هم مستعد این بیماری هستند. باید شخص نسبت به احساسات خودش اشراف داشته باشد. از بعضی پرسیده می‌شود که علت ناراحتی شما چیست و در جواب می گوید نمی‌دانم. بعضی افراد با احساساتشان کاملا در تماس هستند، حتی در مورد احساسات دیگران هم درک بالایی دارند و آنها را درک می‌کنند.
  • مساله تاب آوری یعنی میزان و توان مقابله با استرس های بیرونی. هر چقدر این تاب آوری بالاتر باشد، امادگی جسمی و روحی شخص بالاتر است و در برابر هر اتفاق ناخوشایندی مقاومت دارد و مدام به خود گوشزد میکند « من باید بتوانم از پس این مسئله برآیم» و هرچقدر این احساس در فرد قوی تر باشه بهتر می تواند با مشکلات و بیماریها کنار بیاید. در نهایت با خودش می‌گوید زندگی ادامه دارد و هر کس سرنوشتی دارد. 
  • نکته ی بعدی عزت نفس است. هرچه عزت نفس فرد پایین باشد آسیب پذیرتر می‌شود. باید عزت نفس‌مان را بالا ببریم و خودمان را ارتقا دهیم، چه کسانی که مبتلا به سرطان سینه هستند، چه کسانی که می‌خواهند در برابر این بیماری مقاومت کنند.

 

سرطان پستان

 

3-افرادی که مبتلا به سرطان پستان هستند و به کلینیک مراجعه میکنند، از نظر شناختی چه ویژگیهایی دارند؟

 درصد بالایی از افرادی که مراجعه می‌کنند، با وجود اینکه خانم هستند، اکثرا مدیریت یک خانواده را بر عهده دارند.

شخصیت‌های زیادی را دیده‌ام که در واقع وسواسی هستند. از نظر شغلی، بعضی از مشاغل بیشتر درگیر وسواس و نکته سنجی می‌شوند. بعنوان مثال شغل معلمی، بخصوص معلمهایی که در کار خودشان دلسوز بوده و احساس مسئولیت بیش از حدی می‌کنند.

جزئی نگری و سختگیرانه عمل کردن و حرص خوردن همه از آیتم‌های شخصیت وسواسی هستند. در بعضی موارد شخصی که مسئولیت‌های خیلی بالایی را بر عهده میگیرد هم می تواند این رفتار وسواس گونه را داشته باشد. دراینجا  منظور ما اختلال شخصیت نیست. ویژگیها و جنس وسواس گونه شخصیت، مورد نظر ما است.

در حقیقت اختلال شخصیتی وجود ندارد. این تیپ های مختلف شخصیتی هستند و ما نمی توانیم بگوییم که فرد اختلال شخصیتی دارد. وقتی برای بعضی مسائل بیش از اندازه بها داده شود ، هم برای خود فرد مشکل ایجاد می شود هم برای جامعه ای که در آن زندگی میکند. این مطالب را عنوان کردم که بگویم هر شخصی در یک طیف رفتاری قرار دارد.

در کلینیک سرطان پستان مشاهده شده که خیلی از افراد و بیماران عزیزی که روحیه‌ی قوی داشتند، با بیماری کنار آمدند.

 بارها دیده شده که حتی بیمار با یک توده بدخیم سینه ،به کلینیک مراجعه و درمان شده است. من بعنوان یک پزشک متخصص بر اساس سابقه ی بیماری و مدارک موجود عاقبت خوبی برای ایشان  پیش بینی نمیکردم، ولی در عمل دیدم که فرد توانست بر بیماری غلبه کند و خیلی خوب به درمانها جواب داده است. حتی افرادی بودند که طی مدتی که درگیر بیماری بودند،  همسرش را از دست داده و یا پسرش را از دست داده بودند، اما خودشان اینقدر قوی و محکم بودند که حتی سرپرستی کارخانه بزرگی را برعهده داشتند.

افرادی بودند که با داشتن روحیه‌ای قوی،خیلی راحت تر توانستند  به درمان خودشان کمک کنند. این توجیه علمی احتمالا درست است که روحیه‌ی خوب باعث تقویت سیستم ایمنی بدن می‌شود و مقابله با انواع سرطانها و عفونت را راحت تر میکند.

سلولهای سرطانی در اکثر اعضای بدن ساخته می‌شوند ولی سیستم ایمنی آنها را از بین می‌برند و علائم شدیدی بروز نمی‌کند. ولی در بیماری که از نظر روحی ضعیف می‌شود، سیستم ایمنی بدن پایین می‌آید و مقابله با بیماری و درمان فرد را دچار مشکل می‌کند.

این کاملا درست است و در  بیماریهای دیگر هم دیده می‌شود. حتی یک سرماخوردگی ساده هم ممکن است شخصی را از کار بیاندازد و در شخص دیگر با همان سرماخوردگی  خللی ایجاد نکند و وی مشغول زندگی روتین خود باشد.

در حال حاضر هم مشاهده می کنید که شخصی با 90 سال سن با کرونا مبارزه کرده و بهبود یافته است.

نکات مطرح شده در خصوص استرس ،مقابله روانی و جسمی انسان با اضطراب را مطرح می‌کند. استرس یه مقدار مشخصی برای زندگی هر فرد خوب است. اگر اتفاقی بیفتد و استرسی وجود نداشته باشد، شخص اقدامی انجام نمی‌دهد. اما اگر استرس از حد لازم بگذرد و افزایش یابد باعث می شود که نگرش فرد نسبت به آن موضوعی که استرس دارد منفی شود.  بجای اینکه با مشکل مواجه شود خودش را تسلیم مشکل میکند.

در زندگی هر شخصی ممکن است اتفاقاتی بیفتد .افرادی که ابتلا به بافت سرطانی سینه را با مرگ همسو میبینند، همین استرس که شخص به خودش وارد میکند سیستم ایمنی بدن را ضعیف و ضعیف تر می‌کند.

اما فاکتورهایی وجود دارد  که می‌تواند از ضعیف‌تر شدن سیستم ایمنی بدن جلوگیری کند. در واقع باید دقت داشت  که استرس باعث ایجاد  افسردگی و اضطراب می‌شود. این تا حدی طبیعی است. نمی‌توان که به بیماری دچار شد یا اینکه با  مشکلی حاد مواجه شد و خوشحال بود.

فردی که بیمار می شود همزمان دچار اضطراب و خشم میشود که چرا این بیماری برای من پیش آمده است، اما بالاخره باید با خود همذات پنداری کرده و بپذیرد که «من هم انسانی هستم و ممکن است برای من هم پیش بیاید.»

باید بیماری را بخشی از زندگی بداند و مبازره کردن خود بخشی از زندگی است. این روحیه باید وجود داشته  باشد و ما باید کمک کنیم که روحیه‌ی فرد را بالا ببریم و کمک کنیم که شخص با بیماری راحت‌تر کنار بیاید.

 

سرطان سینه

 

4-مشکلات روانشناختی که در یک فرد مبتلا به کنسر برست ایجاد میشود چیست؟ و راههای مقابله با این مشکلات چیست؟

دکتر عدل و دکتر موسی زاده در پاسخ به این سوال مطرح کردند :درصدی از بیماران عزیزی که دچار سرطان پستان می‌شوند، در ابتدا دچار افسردگی و ناامیدی می‌شوند. ولی وقتی می‌فهمند، بیماری درمان پذیر است، روحیه‌ی آنها بهتر می‌شود و نتیجه هم  می‌گیرند. همزمان در کنار درمان جسمی، مشاوره روانشناسی برای کسانی که دچار افسردگی شده‌اند در نظر گرفته می‌شود.

یک سری مشکلات که به دلیل درمان برای بیمار پیش می‌آید مانند ریزش مو، ظاهر شخص را تغییر میدهد و این باعث افسردگی می شود. البته راهکارهایی هم دارد که این مشکل را برطرف نمایند مثل استفاده از کلاه مو.

و یک سری اختلالات دیگر وجود دارد که در بادی ایمیج آنها صورت میگیرد مثل برداشتن سینه که بار سنگین روانی بر دوش بیمار قرار می‌دهد. ولی در مواردی ناچار هستیم که این کار را انجام بدهیم.

خیلی از افراد هستند که مورد حمایت خانواده قرار دارند  . در بعضی موارد همسران با همراهی خودشان باعث ایجاد احساس خوب به بیماران می‌شوند. حتی افراد زیادی بودند که دوران نامزدی را سپری میکردند و بعد از فهمیدن و شناخت اقای همسر با موضوع بیماری سرطانی سینه سریعا همسرشان را عقد کردند تا روند درمان به خوبی انجام پذیرد. البته برعکس این موضوع هم صادق است که بعضی ها کم مهر بوده و حتی در ویزیت های دوره ای بیمار را همراهی نمی کنند و در مواردی به طلاق هم منجر شده است.

همانطور که می‌دانید ما در خلا زندگی نمی‌کنیم.  با انسانهایی در ارتباط هستیم که حمایت و عدم حمایت آنها می‌تواند در شخص تاثیر داشته باشد.

نکته‌ی مهمی که اشاره کردیم، بادی ایمیج یا همان تصویر بدنی فرد است که همان تصویر خود پنداره ی فرد است.  یعنی هر کسی تصویری از خودش دارد. بخصوص داستان سرطان سینه که بخشی از هویت زنانه است و  فرد را تهدید می‌کند.

اگر کسانی باشند که هویت خودشان را با ظاهرشان تعریف کرده باشند، این دست افراد احتمالا بیشتر دچار مشکل می‌شوند. زیرا با برداشتن سینه در تصور فرد به نظر می‌رسد بخش مهمی را از بدن او برمیدارید.

ولی افرادی هستند که اینگونه فکر نمی‌کنند. و خودشان را با چیز دیگری تعریف می‌کنند و آیتم های زیادی برای گفتن دارند، این گونه افراد کمتر آسیب می‌بینند.

در تمام مراحل بیماری مربوط به پستان ما سعی می‌کنیم که بافت سینه حفظ شود در حال حاضر ما تلاش می‌کنیم و تکنیکهایی وجود دارد که در صورت برداشتن سینه بازسازی هم می شود. در صورت مراجعه به موقع و تشخیص بیماری نیازی به برداشتن سینه نیست.

اگر شخصی بادی ایمیج برایش مهم باشد به مراجعه به موقع و راههای درمانی کم‌خطر و راحت تر می توانند بر بیماری غلبه کنند.

در حقیقت هویت بسیار موضوع مهمی است. اگر بخواهند در صدد  پیشگیری از بیماری غده سرطان زای سینه برایند، باید بر روی هویت خودشان کار کنند و آن را گسترده نمایند زیرا هویت گسترده کمتر آسیب می‌بیند.

اتفاقی که در افراد میفتد به این صورت است که فرض کنید عارضه ای در صورت باشد. این مورد برای خود فرد بزرگ به نظر می‌رسد چون تمرکزش بر روی همان عارضه است. ولی ممکن است شما آن عارضه را نبینید.

برای کسی هم که جراحی میکنند همینطوراست. شروع می‌کنند به انزوا و قایم شدن و این خطرناک است. انزوای اجتماعی می‌تواند شرایط را بدتر کند. اتفاقا به این افراد باید توصیه کرد و ترغیبشان کرد که روابط اجتماعی دلپذیر را  افزایش بدهند. این امر  انزوا افسردگی فرد را بیشتر می‌کند. احساس می‌کند که همه دارند خوش و خرم زندگی میکنند و ارتباط خودشان با واقعیت کمرنگ تر می‌شود.

اضطراب ، افسردگی و خشم به عنوان سه هیجان مهمی هستند که بعد از اینکه فرد به بیماری مبتلا شد دچار آنها می‌شود. فرد بواسطه‌ی تحمل و انتظاری که نسبت به این موضوع ندارد به صورت خشم جواب میدهد و ارتباطاتش خراب می‌شود،  حمایتها کم می‌شود. و زیربنای آن تفکر خشم است. در اینجاست که که یک روانشناس می‌تواند کمک کند و زیربنای فکر بیمار را تغییر بدهد.

یکی از آیتم های افسردگی ناامیدی است. که شخص با سرزنش خود و کنار گذاشتن لذت ذهنش خراب می‌شود. دیگر از چیزی لذت نمی برد و یک چرخه ی معیوب درست می‌شود و اوضاع را بدتر کرده و سیستم ایمنی بدن را ضعیف تر می‌کند و یک سیکل معیوب درست می‌شود.

کسانی که با این مسائل درگیر هستند، ضمن مراجعه به پزشک و انجام عمل جراحی باید با یک روانشناس در ارتباط باشند و درمان بخش ذهنی و روانی و شخصیتی بیماری را  پیگیری کنند.

 

سرطان پستان

 

5-یکی از اختلالات روانشناختی که در این بیماران بروز می‌کند خواب است چه راهکاری وجود دارد که این مشکل برطرف شود؟

مشکل خواب دوگونه است. یکی ربطی به بیماری ندارد و صرفا مشکل خواب هست و نوع دیگر آن که همان ارتباط با اضطراب ، افسردگی و خشم است .

اگر اختلال خواب فرد ناشی از اشتغالات ذهنیش، نگرانی‌ها،  اضطراب و خلق پایین باشد و یا  ناشی از این باشه که مرتبا در مورد جنبه های منفی این داستان فکر کند، این اختلال خواب باید درمان شده و باید ریشه یابی شود تا رفع گردد.

البته درصد کمی از افراد که در مورد خواب مشکل پیدا میکنند، ممکن است به خاطر به هم خوردن ریتم شبانه روزی خواب آنها باشد.

بحث بهداشت خواب بسیار مهم است و توجه به نکات زیر به رفع مشکل خواب کمک می‌کند:

  • باید جای خواب ثابت باشد
  • کار دیگری در اتاق خواب نباید انجام شود
  • تخت باید تداعی گر خواب باشد
  • نظم خواب و تعیین زمان خوابیدن و بیدار شدن

و یک سری تکنیک‌های مدیتیشن ۰ که هم  برای خواب هم برای اضطراب بسیار مفید است. پیشنهاد این است که یکی از این تکنیک‌ها را یاد بگیرید و انجام دهید. خواب شما حتما راحت می‌شودو حتی تا تکنیک تمام نشده شخص خوابشون می‌برد.

 

 

6- سرطان چه تاثیری در نگرش فرد نسبت به زندگی دارد و سبک زندگیش به چه صورت تغییر می‌کند، آیا می شود این نگرش را به سمت مثبت تغییر داد؟

وقتی شخصی از یک بلا نجات پیدا می‌کند. حداقل تا یک مدتی مسائلی که قبلا براش مهم بود کم اهمیت می‌شود. خوش اخلاق تر می‌شود. بخشنده تر می‌شود، نرم‌تر برخورد می‌کند. آن سفت و سختی در افکارش را کنار می‌گذارد.

چه اتفاقی میافتد؟ انسانها همیشه به صورت ناخوداگاه از مرگ می ترسند و از مرگ فرار می‌کنند. وقتی مرگ خودش را به ما نشان میدهد و دفاع های ما را می‌شکند و جلوی چشم ما را می‌گیرد. آنجاست می‌فهمیم که باید زندگی کنیم و زمان نداریم. باید از زمان باقیمانده حداکثر استفاده را بنماییم. اگر این تلنگر به شخص بخورد اوضاع عالی است ممکن هست که سرطان  نقطه ی عطفی در زندگی آن فرد شود و نگاه او را نسبت به زندگی آنقدر تغییر دهد که به قول معروف زندگی را ببلعد.

 ودر حقیقت حال را غنیمت می شمرد و زندگی می‌کند و حال را به آینده نمی‌سپارد. مثلا وقتی بچه ها بزرگ شوند ، یا وقتی بازنشسته شوم …..

گاهی سرطان برست باعث شده فرد خردمند تر و شکوفاتر شود. و گروهی دیگر اولویت های خود در زندگی را دوباره سامان داده و قویتر شده و آموخته بودند که دیگر به کارهایی که برایشان ارزش نداشت نه بگویند.

کارهایی که برایشان واقعا مهم بود، مانند عشق ورزیدن به خانواده و دوستان و مشاهده ی زیباییهای اطراف خود و تغییر فصول را عمیقا بپذیرند .

 بسیاری از افراد نالان بودند افسوس که تنها پس از اینکه تنها جسمشان مملو از سلولهای سرطانی شده اموختند که چگونه باید زندگی کنند .

بعضی از افراد اذهان می‌کنند که سرطان روان رنجوری را درمان می‌کند. یعنی این شاید مثبت ترین نگاهی هست که یک فرد می‌تواند نسبت به موضوع سرطانش داشته باشد. که در واقع سرطان به فرد زندگی بدهد. این یک نگاه بسیار ارزشمندی است.

پیشنهادی که به افراد می‌شود این است که از هیجانات منفی خودشان را دور کنند.  هر چیزی که می‌تواند اضطراب انگیز باشد. نگرشها ی منفی را به سمت نگرشهای خوش بینانه‌تری سوق بدهند.

شوخ طبعی معجزه میکند هم در روابط  هم در احساسات شخصی فرد باید این حس را در خودش پرورش بدهد.

بخشندگی هم مقوله ی بسیار مهم است. بخشندگی دو نوع است: یکی بخشندگی به معنای آنچه داریم و آنها را می بخشیم. و دیگری بخشش از چیزهایی است که قبلاً ما را می‌آزرده است. بخشش ما را از آنها خلاص می‌کند و از سلولهای بد هم نجات پیدا می‌کنیم.

به خطاهای دیگران با جزئیات و نکته سنجی نگاه نکنیم. بدانیم که هر کدام از ما در جایگاه خودش مرتکب خطا خواهد شد. 

بیمار مبتلا به سرطان باید حرف بزند. باید جایی را پیدا کند برای بیان همه‌ی احساساتش و همه‌ی افکاری که دارد آزارش می دهد و این نکته ی خیلی مهمی است.  به بیماری که مبتلا شده بگوییم که فقط حرف بزن، می‌‌توانیم شنونده خوبی برای او باشیم و این شفا بخش است و روند بهبودی بیمار را تسریع می‌کند.

 

سلامت روان

7-اضطراب بیمار فرد و اطرافیانش را چطور می‌شود کاهش داد، راه حل پذیرش واقعیت چگونه است؟

بخش از این کاهش اضطراب با تشخیص پزشک نیاز به دارو دارد. راه حل بعدی کار کردن روی ذهنیت‌هاست. پشت اضطراب فکری است که باعث اضطراب می‌شود باید آنها را پیدا کنیم و یکسری از راه حل هایی که می‌توانیم مستقیما به سراغ آن تکنیک‌ها برویم تکنیک‌های یوگا و ذهن است که می‌تواند اضطراب را کاهش دهد.

دکتر موسی زاده و استاد امیر عدل

کلینیک پستان دکتر فرهاد موسی زاده

نسخه پی دی اف این مقاله را می توانید از اینجا دانلود کنید.